Audyt VDA to metoda, którą klient ocenia dostawcę. VDA 6.3 sprawdza proces wytwarzania, VDA 6.5 gotowy produkt na próbce, a VDA 6.1 cały system zarządzania jakością. Wynikiem audytu 6.3 lub 6.5 jest raport z oceną i planem działań, a nie certyfikat dla firmy: certyfikaty kwalifikacji dostają audytorzy, a certyfikację firm VDA przewiduje tylko według tomów 6.1, 6.2 i 6.4. Poniżej wyjaśniamy, czym te audyty się różnią, jak liczy się ocena A, B i C, czego klient może szukać u producenta kartonów i jak wygląda wizyta w zakładzie. Wydania i zasady oceny podajemy według stanu na 5.11.2026. O możliwości wizyty u nas piszemy w opisie współpracy B2B z producentem opakowań.
Czym jest VDA i co znaczy „VDA 6.x”
VDA (Verband der Automobilindustrie) to niemieckie stowarzyszenie przemysłu motoryzacyjnego. Jego jednostka VDA QMC (Quality Management Center) opracowuje tomy VDA, czyli metody zarządzania jakością, prowadzi szkolenia i kwalifikacje audytorów oraz schematy certyfikacji (VDA QMC). Audytom poświęcony jest tom 6. W rozmowach z dostawcami najczęściej padają trzy jego części:
| Tom | Przedmiot audytu | Aktualne wydanie (5.11.2026) | Certyfikat dla firmy |
|---|---|---|---|
| VDA 6.1 | system zarządzania jakością (produkcja seryjna) | 5. wydanie, 2016 | możliwy, wydaje go jednostka certyfikująca |
| VDA 6.3 | proces | 4. wydanie poprawione, styczeń 2023 | nie; certyfikaty kwalifikacji mają audytorzy |
| VDA 6.5 | produkt (kontrola na próbce) | 3. wydanie poprawione, marzec 2020 | nie |
Dla usług (VDA 6.2) i producentów środków produkcji (VDA 6.4) są odrębne tomy, także z możliwością certyfikacji firmy. Zestawienie opracowaliśmy na podstawie strony VDA QMC o certyfikacji według VDA 6.x oraz sklepu VDA (tom 6.3, tom 6.5).
Audyt, ocena i certyfikat to trzy różne rzeczy
Według normy ISO 19011 w wydaniu 2026, które zastąpiło wydanie 2018 (wycofane 27.05.2026), audyt wewnętrzny to audyt pierwszej strony. Audyt prowadzony przez stronę zainteresowaną, na przykład klienta, albo w jej imieniu to audyt drugiej strony. Audyt niezależnej jednostki, na przykład certyfikującej, to audyt trzeciej strony. Audyt VDA 6.3 lub 6.5 u dostawcy zleca zwykle klient, więc jest to audyt drugiej strony, a jego wynikiem są raport i ocena klienta, nie certyfikat firmy.
Certyfikaty VDA dotyczą przede wszystkim osób: audytor procesu VDA 6.3 po szkoleniu i egzaminie otrzymuje certyfikat kwalifikacji. Certyfikat dla firmy VDA przewiduje wyłącznie według tomów 6.1, 6.2 i 6.4, a wydają go jednostki certyfikujące. ISO 9001 i IATF 16949 to osobne systemy certyfikacji i nie są tym samym co audyt VDA 6.3.
VDA 6.3: audyt procesu
To najczęściej spotykana metoda. Nie ocenia pojedynczego wyrobu, lecz to, czy procesy od planowania i rozwoju po produkcję seryjną i obsługę klienta są zaplanowane, sterowane i zdolne do spełniania wymagań. Katalog pytań jest ułożony w elementy procesu.
Elementy P1–P7
| Element | Zakres (nazwy robocze po polsku) |
|---|---|
| P1 | analiza potencjału (oceniana osobno, nie wchodzi do wyniku P2–P7) |
| P2 | zarządzanie projektem |
| P3 | planowanie rozwoju produktu i procesu |
| P4 | realizacja rozwoju produktu i procesu |
| P5 | zarządzanie dostawcami |
| P6 | analiza procesu i produkcja seryjna |
| P7 | obsługa klienta, zadowolenie klienta i serwis |
Zestawienie pochodzi z materiałów VDA QMC do wydania 2016; w wydaniu 2023 nazwy poszczególnych elementów mogą się w szczegółach różnić. Najwięcej pytań dotyczy produkcji: w wydaniu 2016 było to 26 z 58 pytań (P6).
Jak liczy się ocena
Każde pytanie ocenia się punktami: 10 oznacza wymagania w pełni spełnione, 8, 6 i 4 spełnione częściowo, a 0 niespełnione. Stopień spełnienia to suma uzyskanych punktów podzielona przez sumę punktów możliwych do zdobycia w pytaniach, które dotyczą danego dostawcy. Od wydania 2016 wszystkie pytania mają jednakową wagę, dlatego produkcja (P6) waży najwięcej. Klasy są trzy:
- A – od 90% (proces zdolny),
- B – od 80% do poniżej 90% (proces warunkowo zdolny),
- C – poniżej 80% (proces niezdolny).
Klient może stawiać dostawcy własne, ostrzejsze wymagania.
Reguły obniżania oceny
Sam rachunek procentowy nie przesądza o klasie. Reguły obniżania mają zapobiegać zasłonięciu słabego wyniku w jednym miejscu dobrymi wynikami w innych. Według materiałów VDA QMC do wydania 2016 ocena nie może być lepsza niż B między innymi wtedy, gdy pytanie oznaczone gwiazdką dostało 4 punkty, zwykłe pytanie dostało 0 punktów albo proces, element lub podelement produkcji ma mniej niż 80%. Nie może być lepsza niż C między innymi wtedy, gdy pytanie oznaczone gwiazdką dostało 0 punktów albo proces lub element ma mniej niż 70%. Sklep VDA informuje, że w wydaniu 2023 skala oceny i klasy A, B i C pozostały bez zmian.
Przykład z materiału szkoleniowego VDA QMC: 485 z 580 punktów to 84%, czyli rachunkowo klasa B, ale pytanie z gwiazdką ocenione na 0 punktów oraz element P7 poniżej 70% dały klasę C. Elementy, w których oceniono mniej niż dwie trzecie pytań, nie wchodzą do wyniku.
Raport i plan działań
Po wizycie dostawca dostaje raport z oceną i ustaleniami, przygotowuje plan działań, a klient może sprawdzić jego realizację podczas działań następczych. Przebieg audytu od ustalenia zakresu po raport i działania następcze opisuje norma ISO 19011, do której odsyła wydanie 2023 tomu 6.3.
VDA 6.5: audyt produktu
Audyt produktu to kontrola gotowych wyrobów lub spakowanych pojedynczych części na próbce, a nie kontrola całej partii. Według VDA QMC próbkę pobiera audytor produktu, a produkcja nie zna z góry wyboru. Wady są klasyfikowane według wagi, a program audytów opiera się na ryzyku: częstotliwość zależy między innymi od realizacji celów jakości i bywa większa na przykład w rozruchu produkcji. Audyt produktu nie jest ani audytem procesu, ani rekwalifikacją wyrobu. Szczegółowe wagi wad i wzory wskaźnika jakości wynikają z programu klienta, dlatego ich nie podajemy (kwalifikacja audytora produktu VDA QMC).
VDA 6.1: audyt systemu zarządzania jakością
Piąte wydanie z 2016 r. uwzględnia wymagania ISO 9001:2015. Katalog ma własną numerację elementów, niezwiązaną z P1–P7 z VDA 6.3. Korzystają z niego audytorzy wewnętrzni, dostawców i jednostek certyfikujących, a jednostki certyfikujące mogą na jego podstawie certyfikować firmy. W motoryzacji system jakości dostawcy bywa potwierdzany także certyfikacją IATF 16949; to osobny system, a rewizję normy zapowiedziano na połowę 2027 r. (komunikat IATF).
Co klient sprawdza u producenta opakowań z tektury
VDA nie ma osobnego katalogu pytań dla producentów opakowań. Poniższa lista jest naszym przełożeniem ogólnych elementów VDA 6.3 na produkcję kartonów, a nie listą z tomu VDA; zakres każdego audytu ustala klient.
- Dostawcy papieru i tektury (P5). Jak producent wybiera i nadzoruje dostawców oraz jakie parametry tektury ma dla partii, na przykład ECT i gramaturę (parametry tektury falistej, ECT i BCT).
- Przyjęcie i magazyn (wejście procesu, P6). Zgodność dostawy ze specyfikacją, oznaczenie partii, warunki składowania tektury.
- Przebieg procesu (P6). Nadruk, wykrawanie, sklejanie lub zszywanie: instrukcje, ustawienia maszyn, kontrola pierwszej sztuki.
- Maszyny, narzędzia i sprzęt kontrolny (P6). Stan maszyn i wykrojników, przyrządy pomiarowe i ich kalibracja.
- Wyniki procesu (P6). Zapisy kontroli, reakcja na odchylenia, identyfikowalność i blokowanie wyrobów niezgodnych.
- Reklamacje i obsługa klienta (P7). Jak reklamacje są przyjmowane i analizowane oraz jak wygląda działanie korygujące.
- Produkt na próbce (VDA 6.5). Wymiar, tektura, nadruk, połączenie i oznakowanie względem specyfikacji klienta (specyfikacja opakowania na wymiar).
Jak wygląda wizyta audytowa
Przebieg zależy od zakresu i wielkości zakładu, a norma nie określa czasu trwania. Według spisu treści ISO 19011:2026 typowa kolejność to:
- ustalenie zakresu i wykonalności audytu,
- przegląd dokumentów i plan audytu,
- zebranie otwierające,
- przejście procesu, rozmowy z pracownikami i przegląd zapisów,
- ustalenia i wnioski,
- zebranie zamykające,
- raport oraz działania następcze, na przykład plan działań i sprawdzenie jego realizacji.
Jak przygotować się do audytu u dostawcy
Uzgodnij z klientem metodę (6.3, 6.5 albo 6.1), zakres, termin i oczekiwany wynik. Sprawdź, czy dokumenty odpowiadają temu, co dzieje się na hali: audytor porównuje jedno z drugim, więc rozbieżności są częstym powodem utraty punktów. Przygotuj zapisy kalibracji, szkoleń, reklamacji i działań korygujących oraz przejdź w próbie jedno zamówienie od zapytania do wysyłki. Jeśli to Ty audytujesz dostawcę opakowań, zacznij od specyfikacji i warunków użycia opakowania (jak wybrać producenta opakowań z tektury falistej, jak sprawdzić nowe opakowanie przed wdrożeniem) oraz od historii reklamacji (co się uszkadza w paczce).
Audyty i wizyty u nas
Zakład produkcyjny Kartoniki.pl znajduje się w Lubartowie. Dla strategicznych klientów umożliwiamy wizyty i audyty u nas, także na zasadach VDA; zakres ustalamy wspólnie z klientem. Byliśmy już kilkukrotnie audytowani przez różnych klientów. Audyt VDA 6.3 lub 6.5 jest metodą oceny stosowaną przez klienta, a nie certyfikatem firmy. Dla każdej partii tektury mamy parametry wytrzymałościowe (ECT i BCT) z badań, które regularnie wykonują nasi dostawcy. Więcej o formach współpracy: współpraca B2B i o firmie. Aby umówić wizytę, napisz na kontakt@kartoniki.pl albo zadzwoń: 81 440 53 65 (kontakt).
Źródła
- VDA QMC: certyfikacja według VDA 6.x (dostęp 5.11.2026).
- Sklep VDA: tom 6.3, wydanie 2023 i tom 6.5, wydanie 2020.
- VDA QMC: interpretacje i FAQ do tomu 6.3 (2023), w tym zasada dwóch trzecich pytań.
- VDA QMC: kwalifikacja audytora produktu VDA 6.5.
- ISO: strona normy ISO 19011:2018 (wycofana 27.05.2026) oraz próbka EN ISO 19011:2026 (wstęp i spis treści).
- IATF: komunikat o statusie 2. wydania IATF 16949 (lipiec 2026).
Tekst ma charakter informacyjny. Tomów VDA i normy IATF 16949 nie cytujemy, bo są płatne; zasady oceny opisujemy według publicznych materiałów VDA QMC, a o wydaniu 2023 według informacji sklepu VDA.
Najczęstsze pytania
Co to jest audyt VDA 6.3?
To audyt procesu: klient albo audytor w jego imieniu sprawdza, czy procesy dostawcy, od planowania po produkcję seryjną i obsługę klienta, są zaplanowane, sterowane i zdolne do spełniania wymagań. Pytania z katalogu są ułożone w elementy P1–P7 i oceniane punktami. Aktualne jest czwarte wydanie poprawione ze stycznia 2023 r. (stan na 5.11.2026).
Czy audyt VDA daje certyfikat?
Audyty VDA 6.3 i 6.5 nie kończą się certyfikatem dla firmy, tylko raportem klienta; certyfikaty kwalifikacji dostają audytorzy. W rodzinie VDA 6.x certyfikaty dla firm istnieją tylko według tomów 6.1, 6.2 i 6.4 i wydają je jednostki certyfikujące, nie klient.
Co oznaczają oceny A, B i C w VDA 6.3?
Wynik to procent możliwych punktów: A od 90% (proces zdolny), B od 80% do poniżej 90% (warunkowo zdolny), C poniżej 80% (niezdolny). Ocenę mogą dodatkowo obniżyć reguły, na przykład zero punktów w pytaniu oznaczonym gwiazdką. Klient może mieć własne, ostrzejsze wymagania.
Czym różni się VDA 6.3 od VDA 6.5 i VDA 6.1?
VDA 6.3 ocenia proces wytwarzania, VDA 6.5 produkt na próbce, a VDA 6.1 cały system zarządzania jakością, oparty na ISO 9001:2015. Odpowiadają na inne pytania: czy proces jest pod kontrolą, czy produkt jest zgodny ze specyfikacją i czy system działa.
Czy audyt produktu VDA 6.5 sprawdza całą partię?
Nie, to kontrola na próbce, a nie kontrola 100%. Próbkę pobiera audytor produktu, a produkcja nie wie wcześniej, co zostanie wybrane. Wady są klasyfikowane według wagi, a szczegóły zależą od programu audytów klienta.
Czy VDA dotyczy tylko motoryzacji?
Standardy VDA powstały w motoryzacji i tam są najczęściej stosowane. Audyt procesu opisuje się jako metodę, którą można zastosować w każdej organizacji produkcyjnej, a o jej użyciu decyduje klient.
Co audytor sprawdza u producenta opakowań z tektury falistej?
VDA nie ma osobnego katalogu pytań dla opakowań, więc audytor stosuje ogólny katalog do procesu producenta. Przykładowo patrzy, jak dostawca kontroluje materiały wejściowe, nadzoruje produkcję, mierzy i dokumentuje wyniki oraz obsługuje reklamacje. Zakres ustala klient.
Jak przygotować się do audytu klienta u dostawcy?
Uzgodnij z klientem metodę, zakres i termin, a potem sprawdź, czy dokumenty procesu odpowiadają temu, co dzieje się na hali. Przygotuj zapisy kalibracji, szkoleń, reklamacji i działań korygujących. Audytor porównuje dokumenty z praktyką, więc to rozbieżności najczęściej kosztują punkty.
Czym jest audyt drugiej strony?
Według ISO 19011:2026 audyt drugiej strony prowadzi strona zainteresowana, na przykład klient, albo ktoś w jej imieniu. Audyt trzeciej strony prowadzi niezależna jednostka, na przykład certyfikująca. Audyt VDA u dostawcy zlecony przez klienta jest zwykle audytem drugiej strony.
Czy Kartoniki.pl można audytować?
Tak. Dla strategicznych klientów umożliwiamy wizyty i audyty w zakładzie w Lubartowie, także na zasadach VDA, a zakres ustalamy wspólnie z klientem. Byliśmy już kilkukrotnie audytowani przez różnych klientów. Aby umówić wizytę, napisz na kontakt@kartoniki.pl albo zadzwoń: 81 440 53 65.
Opakowania na wymiar od Kartoniki.pl
Jesteśmy producentem opakowań z tektury falistej z Lubartowa. Dla przemysłu, producentów i sklepów internetowych robimy kartony na wymiar z tektury 3-, 5- i 7-warstwowej, z nadrukiem i w krótkich seriach. Opisz, co pakujesz, a przygotujemy wycenę: zapytaj o kartony na wymiar.
