Słownik pojęć opakowaniowych

Branża opakowań mówi własnym językiem: fala, big, testliner, FEFCO. Zebraliśmy najważniejsze pojęcia w jednym miejscu – krótka definicja, a przy większości haseł odnośnik do poradnika, w którym temat rozkładamy na części. Słownik będzie rósł; jeśli brakuje hasła, napisz do nas.

B

• Bandowanie – spinanie ładunku na palecie taśmami z tworzywa (PP lub PET), przeciąganymi przez gniazda palety i napinanymi na stosie; to taśmy, a nie folia, trzymają ładunek przy hamowaniu. Praktyczne wskazówki: jak wysłać paletę kurierem.
• BCT (Box Compression Test) – test ściskania gotowego pudła: ile nacisku z góry wytrzyma karton, zanim się odkształci. Kluczowy przy piętrowaniu. Więcej: ECT i BCT w praktyce.
• BDO – polski rejestr podmiotów wprowadzających opakowania; obowiązki sklepu opisujemy w poradniku BDO i ROP dla e-commerce.
• Big (bigowanie) – liniowe przegniecenie tektury, po którym karton równo się składa. Dokładność bigów objaśniamy w tolerancjach produkcyjnych.

D–G

• Dno automatyczne – konstrukcja, która „zatrzaskuje” dno przy rozłożeniu pudła; oszczędza czas pakowania. Zob. rozwiązania e-commerce: dno, pasek, zrywka.
• ECT (Edge Crush Test) – test ściskania krawędzi próbki tektury; podstawowy parametr jej sztywności. Więcej: parametry ECT/BCT.
• Fala – pofałdowana warstwa tektury (oznaczenia m.in. E, B, C oraz łączone BC, AC, AAC); od profilu fali zależą sztywność i grubość. Przegląd: typy tektury falistej.
• FCT (Flat Crush Test) – badanie odporności fali na zgniatanie prostopadłe do powierzchni tektury (norma ISO 3035): mówi, jak fala znosi nacisk „na płask”, np. w stosie paczek. Siostrzany wskaźnik ECT opisujemy we wpisie ECT i BCT w praktyce.
• FEFCO – europejski katalog standardowych konstrukcji opakowań (np. 0201 – klasyczny karton klapowy, 0427 – fasonowy z wiekiem). Zob. czym jest katalog FEFCO i jak wybrać konstrukcję.
• Fluting – papier, z którego formowana jest warstwa falista tektury (środek „kanapki”); od jego gramatury i rodzaju zależy sprężystość i odporność fali.
• Gramatura – masa metra kwadratowego papieru lub tektury (g/m²). Wyjaśniamy w gramatura kartonu.

I–K

• ISPM-15 – norma fitosanitarna dla drewnianych opakowań w eksporcie; tektury falistej NIE dotyczy. Szczegóły: ISPM-15 a tektura.
• Karton fasonowy – wycinany z wykrojnika, składany bez taśmy (np. z wiekiem, wysyłkowy „na wcisk”). Porównanie: klapowy czy fasonowy.
• Karton klapowy – najpopularniejsza konstrukcja (FEFCO 0201): cztery klapy u góry i u dołu, klejenie taśmą.
• Karton na wymiar – opakowanie produkowane pod konkretne wymiary zamawiającego, od krótkich serii. Jak wygląda zamówienie: od zapytania do dostawy.
• Kaszerowanie – oklejanie tektury falistej zadrukowanym arkuszem; efekt „sklepowej” grafiki. Zob. kaszerowanie kartonu.
• Kątownik tekturowy – profil z twardej tektury zakładany na krawędzie spaletyzowanego ładunku: rozkłada nacisk taśm bandowniczych i chroni narożniki kartonów. Zobacz: przekładki i kątowniki paletowe.
• Kontrbig – big wykonany „od drugiej strony” tektury, stosowany m.in. przy niskich kartonach z grubych tektur, żeby ścianki łamały się czysto.
• Konsygnacja – model, w którym zapas opakowań leży u klienta, ale pozostaje własnością dostawcy i jest fakturowany dopiero po zużyciu. Warianty zapasu opisujemy na stronie dostaw z wywołaniem.
• Kraftliner – papier na płaskie warstwy tektury wytwarzany głównie z włókien pierwotnych; mocniejszy i odporniejszy na wilgoć od testlinera, stosowany tam, gdzie liczy się wytrzymałość okładzin.
• Kratownica – tekturowy podział wnętrza pudła na przegrody (butelki, słoiki, świece). Zob. przekładki i kratownice.
• Kuweta – niska, otwarta forma tekturowa do kompletacji i magazynowania. Zob. kuwety magazynowe.

L–P

• Liner / testliner – płaskie warstwy tektury falistej (zewnętrzna i wewnętrzna); testliner powstaje z makulatury, kraftliner z włókien pierwotnych.
• LQ (Limited Quantities) – wysyłka towarów niebezpiecznych w ilościach ograniczonych; wymagania dla kartonu: opakowania UN, LQ, EQ.
• Metoda H – sposób zaklejania kartonu klapowego: taśma wzdłuż styku klap plus dwie taśmy wzdłuż krawędzi bocznych; z góry wygląda jak litera „H”. Stosowana przy cięższych paczkach; więcej: jak zaklejać kartony taśmą.
• Nadruk fleksograficzny – druk z elastycznych form bezpośrednio na tekturze; ekonomiczny przy powtarzalnych seriach. Porównanie technik: fleksografia czy druk cyfrowy.
• Paleta EURO (EPAL) – znormalizowana paleta 1200 × 800 mm; punkt odniesienia przy projektowaniu wymiarów kartonów pod pełne warstwy. Przeliczenia: wymiary kartonu a paleta EURO.
• Pallet box – wielkogabarytowe pudło na palecie, zwykle z tektury 5- lub 7-warstwowej. Zob. pallet box w ciężkiej logistyce.
• Pasek klejowy (hotmelt) – fabryczny pasek kleju zamykający karton bez taśmy; często łączony ze zrywką. Zob. pasek klejowy i zrywka.
• PPWR – unijne rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych; co oznacza dla wysyłających: PPWR w branży opakowań oraz pusta przestrzeń w paczce.

R–T

• ROP – rozszerzona odpowiedzialność producenta (opłaty za wprowadzane opakowania). Zob. BDO i ROP.
• SCT (Short-span Compression Test) – badanie wytrzymałości samego papieru na ściskanie przy krótkim odcinku podparcia (norma ISO 9895); z wyników SCT papierów prognozuje się parametry gotowej tektury. Kontekst: ECT i BCT w praktyce.
• Stretch (folia stretch) – rozciągliwa folia do owijania palet; chroni przed kurzem, wilgocią i rozsypaniem oraz wiąże ładunek z paletą, ale przy ciężkich stosach nie zastępuje bandowania.
• Tektura falista – materiał z linerów i fal; czym różni się od potocznego „kartonu”: karton a tektura.
• Tektura 3-, 5-, 7-warstwowa – liczba warstw (1, 2 lub 3 fale). Jak dobrać: poradnik doboru; zastosowania ciężkie: pudła z tektury 7-warstwowej.
• Tolerancje – dopuszczalne odchyłki wymiarów, gramatury i liczby sztuk w produkcji tektury. Zob. tolerancje w praktyce.
• Tuba kartonowa – opakowanie cylindryczne lub teleskopowe do długich przedmiotów. Zob. tuba kartonowa i kartony teleskopowe.

W–Z

• Waga gabarytowa – „wymiarowa” waga paczki liczona z objętości; za duży karton podnosi koszt wysyłki. Zob. waga gabarytowa w praktyce.
• Wykrojnik – narzędzie wycinające fason z arkusza tektury; koszt jednorazowy przy opakowaniach fasonowych. Zob. koszty jednorazowe.
• Wymiary wewnętrzne i zewnętrzne – wymiar wewnętrzny opisuje przestrzeń na produkt, zewnętrzny liczy się u przewoźnika; różnica to grubość tektury i konstrukcja. U producentów kartony zamawia się po wymiarze WEWNĘTRZNYM. Szczegóły: tolerancje produkcyjne.
• Wypełniacz – materiał stabilizujący zawartość paczki (papier, tektura, folia). Porównanie: jaki wypełniacz wybrać.
• Zapytanie ofertowe (RFQ) – komplet informacji, na podstawie których producent wycenia karton: wymiary wewnętrzne, konstrukcja, tektura lub waga zawartości, nakład, nadruk, logistyka i termin. Im pełniejsze, tym szybsza i trafniejsza wycena.
• Zrywka – tasiemka otwierająca karton bez noża; element opakowań e-commerce.
• Zszywanie / szycie kartonów – łączenie ścian pudła zszywkami lub nicią zamiast kleju – spotykane w dużych i ciężkich opakowaniach. Zob. opakowania zszywane i szycie nicią.

Potrzebujesz opakowania, a nie definicji? Zobacz kartony na wymiar albo opisz nam swój produkt – doradzimy konstrukcję i tekturę.